Kształtowniki nierdzewne to wyroby długie ze stali odpornej na korozję, dostępne w różnych przekrojach: jako zamknięte profile kwadratowe i prostokątne, kątowniki, ceowniki, teowniki, dwuteowniki oraz płaskowniki. Najczęściej wykorzystuje się profile zamknięte, ponieważ przy stosunkowo niewielkiej masie dobrze przenoszą ściskanie i skręcanie, mają gładką powierzchnię bez zakamarków i estetycznie wyglądają w konstrukcjach widocznych. O ich trwałości decyduje przede wszystkim gatunek stali dobrany do warunków eksploatacji: 1.4301 do suchych wnętrz i terenów oddalonych od morza, 1.4404 w środowisku zawierającym chlorki, a stale duplex i wysokostopowe w strefie nadmorskiej, tunelach oraz nad basenami.
Dobór odpowiednich profili ma znaczenie dla konstruktorów, wykonawców balustrad, ślusarzy, producentów maszyn i zaopatrzeniowców. Trzeba uwzględnić wymagania Eurokodu, wymiary, wykończenie powierzchni oraz sposób łączenia elementów. W budownictwie i przemyśle istotne są również zasady obróbki stali nierdzewnej i zabezpieczania jej przed korozją.
Jakie są rodzaje kształtowników nierdzewnych?
Kształtowniki dzieli się na zamknięte, obejmujące profile kwadratowe, prostokątne i owalne, oraz otwarte: kątowniki, ceowniki, teowniki, dwuteowniki i płaskowniki. Wybór przekroju zależy od rodzaju obciążenia, sposobu połączenia elementów oraz wymagań dotyczących czyszczenia.
| Rodzaj | Typowa technologia | Gdzie się sprawdza |
|---|---|---|
| Profil kwadratowy i prostokątny | formowany na zimno z taśmy, spawany wzdłużnie | balustrady, ramy maszyn, słupki, konstrukcje wsporcze |
| Kątownik | walcowany na gorąco, gięty z blachy lub spawany laserowo | wsporniki, obrzeża, stężenia, ramy |
| Ceownik, teownik, dwuteownik | walcowany na gorąco lub spawany laserowo z pasów blachy | belki, nadproża, konstrukcje wsporcze instalacji |
| Płaskownik | walcowany lub cięty z blachy | wypełnienia balustrad, kotwy, łączniki, listwy |
| Profil gięty z blachy | gięty na prasie krawędziowej | kształty nietypowe: C, Z, omega, obróbki elewacyjne |
Jak powstają profile zamknięte?
Profil kwadratowy lub prostokątny powstaje przez formowanie taśmy stalowej na zimno za pomocą zestawu rolek. Następnie materiał spawa się wzdłużnie, zwykle metodą TIG, laserową lub indukcyjną. Niektórzy producenci najpierw wykonują rurę okrągłą, którą później kalibrują do przekroju kwadratowego.
Naroża gotowych profili są zaokrąglone. Ich promień zależy od grubości ścianki oraz zastosowanej technologii.
Podczas formowania na zimno materiał w narożach ulega umocnieniu. Badania wskazują, że umowna granica plastyczności w tych miejscach może być wyższa niż w płaskich ściankach o 20–100%, zwykle o około 50%. W określonych warunkach projektant może wykorzystać ten zapas wytrzymałości, jednak askotech.com.pl w rutynowych obliczeniach przyjmuje się parametry materiału wyjściowego.
Kształtowniki spawane laserowo
Większe ceowniki, teowniki i dwuteowniki ze stali nierdzewnej są trudniej dostępne w wersji walcowanej. Dlatego coraz częściej produkuje się je przez spawanie laserowe pasów blachy.
Tak wykonane kształtowniki mają ostre krawędzie, wąską strefę wpływu ciepła i niewielkie odkształcenia. Technologia pozwala również dostosować przekrój do konkretnych obciążeń zamiast ograniczać projekt do wymiarów dostępnych w katalogu.
Jakie normy dotyczą kształtowników nierdzewnych?
Przy wyborze kształtowników ze stali nierdzewnej znaczenie mają normy określające właściwości materiału, warunki dostawy, projektowanie oraz wykonanie konstrukcji.
- PN-EN 10088-2 i PN-EN 10088-3 – skład chemiczny i właściwości stali przeznaczonych na wyroby płaskie i długie ogólnego zastosowania.
- PN-EN 10088-4 i PN-EN 10088-5 – warunki dostawy blach, taśm, prętów i kształtowników przeznaczonych do zastosowań budowlanych.
- ASTM A554 – spawane rury mechaniczne ze stali nierdzewnej, w tym profile kwadratowe i prostokątne. Dostawcy profili zamkniętych często stosują tę normę.
- PN-EN 1993-1-4 – projektowanie konstrukcji ze stali nierdzewnej.
- PN-EN 1090-2 – wykonanie konstrukcji stalowych, w tym wymagania dotyczące stali nierdzewnych.
Dostawcy profili zamkniętych mogą podawać tolerancje wymiarowe według różnych norm, niekiedy odwołując się do wymagań dla profili ze stali niestopowej. Dlatego w zamówieniu najlepiej określić właściwą normę tolerancji. Przy elementach wymagających dokładnego dopasowania można dodatkowo zmierzyć próbkę z danej partii.
Jaki gatunek stali wybrać na kształtowniki nierdzewne?
W budownictwie gatunek stali nierdzewnej dobiera się metodą opisaną w załączniku A do normy PN-EN 1993-1-4. Najpierw wyznacza się współczynnik odporności korozyjnej CRF, a następnie przypisuje konstrukcji klasę odporności korozyjnej CRC od I do V.
Każdej klasie odpowiada lista gatunków stali zapewniających trwałość w określonym środowisku bez stosowania dodatkowych zabezpieczeń.
Współczynnik CRF stanowi sumę trzech składników:
- F1 – narażenie na chlorki pochodzące z wody morskiej lub soli drogowej. Wartość wynosi od +1 w kontrolowanym środowisku wewnętrznym, przez 0 dla terenów oddalonych o ponad 10 km od morza, −3 dla odległości 1–10 km i −7 dla 0,25–1 km, do −10 w pasie do 250 m od brzegu Bałtyku oraz w tunelach drogowych narażonych na sól.
- F2 – narażenie na dwutlenek siarki. Współczynnik przyjmuje wartości od 0 przy niskim zanieczyszczeniu do −10 przy wysokim, zwykle występującym w pobliżu ciężkiego przemysłu.
- F3 – wpływ opadów deszczu lub regularnego czyszczenia. Wartość 0 dotyczy elementów całkowicie wystawionych na deszcz, −2 elementów czyszczonych według ustalonego harmonogramu, a −7 powierzchni osłoniętych od deszczu i niemytych.
| Klasa CRC | Wartość CRF | Przykładowe gatunki |
|---|---|---|
| I | +1 | ferrytyczne 1.4003, 1.4016 |
| II | od 0 do −7 | 1.4301, 1.4307, 1.4541 |
| III | od −7 do −15 | 1.4401, 1.4404, 1.4571, lean duplex 1.4162, 1.4362, 1.4062 |
| IV | od −15 do −20 | 1.4439, 1.4462, 1.4539 |
| V | poniżej −20 | 1.4410, 1.4501, 1.4507, 1.4529, 1.4547, 1.4565 |
Przykłady doboru stali dla typowych lokalizacji w Polsce:
- Hala w głębi kraju, konstrukcja wewnętrzna – F1 = +1, więc CRF = +1 i klasa CRC I. Wystarczający może być gatunek ferrytyczny 1.4016, natomiast 1.4301 zapewnia dodatkowy zapas.
- Wiata w mieście oddalonym o kilkadziesiąt kilometrów od morza, z dala od dróg solonych zimą – F1 = 0, F2 = 0 i F3 = 0. Otrzymujemy klasę CRC II, dla której odpowiednim gatunkiem jest 1.4301.
- Balustrada tarasu położonego 200 m od plaży, wystawiona na deszcz – F1 = −10, F2 = 0, F3 = 0, więc CRF = −10 i klasa CRC III. Można zastosować 1.4404 lub stal lean duplex.
- Ta sama balustrada pod zadaszeniem, bez regularnego czyszczenia – F3 = −7, co daje CRF = −17 i klasę CRC IV. Odpowiednim rozwiązaniem jest duplex 1.4462.
W środowisku nadmorskim elementy osłonięte od deszczu mogą korodować szybciej niż odkryte. Osadzająca się sól nie jest bowiem spłukiwana przez opady.
Wytrzymałość a gatunek
Gatunek stali wpływa również na nośność konstrukcji. Stale duplex i lean duplex mają mniej więcej dwukrotnie wyższą granicę plastyczności niż stale austenityczne. W elementach projektowanych przede wszystkim pod kątem nośności umożliwia to zastosowanie cieńszych ścianek.
Przewaga ta jest mniejsza przy elementach smukłych, w których o wymiarach decyduje ugięcie lub wyboczenie. Moduł sprężystości obu grup stali jest bowiem podobny.
Przy wyborze trzeba uwzględnić dostępność materiału. Profile zamknięte z gatunków 1.4301 i 1.4404 są zwykle dostępne z magazynu, podczas gdy kształtowniki ze stali duplex częściej wymagają zamówienia do produkcji.
Jakie wymiary i wykończenia mają profile nierdzewne kwadratowe i prostokątne?
Profile zamknięte ze stali nierdzewnej produkuje się w wymiarach od około 10 × 10 mm do 300 × 300 mm, z grubością ścianek od 1 do 10 mm.
W magazynach dystrybutorów najczęściej dostępne są przekroje do 100 × 100 mm oraz ścianki o grubości 1,5–3 mm. Standardowo sprzedaje się je w odcinkach 6 m lub po przycięciu na zamówiony wymiar.
Najpopularniejsze przekroje:
- Kształtowniki kwadratowe – 15 × 15, 20 × 20, 25 × 25, 30 × 30, 40 × 40, 50 × 50, 60 × 60, 80 × 80, 100 × 100 mm.
- Kształtowniki prostokątne – 20 × 10, 30 × 20, 40 × 20, 50 × 30, 60 × 30, 60 × 40, 80 × 40, 100 × 50 mm.
Profile o większych przekrojach, grubszych ściankach oraz wykonane z gatunków innych niż 1.4301 i 1.4404 zwykle trzeba zamawiać z odpowiednim wyprzedzeniem.
Wykończenie powierzchni
Wykończenie profilu dobiera się do jego zastosowania i wymagań estetycznych.
- Surowe lub trawione – matowe, bez szlifu. Stosowane w konstrukcjach niewidocznych oraz elementach przeznaczonych do dalszej obróbki.
- Szlifowane K240 lub K320 – oznaczenie określa granulację ścierniwa. K320 daje drobniejszą rysę i bardziej jednolitą powierzchnię, dlatego jest standardem w balustradach i meblach.
- Polerowane na lustro – wykorzystywane w elementach dekoracyjnych. Wymagają starannej ochrony podczas transportu i montażu.
- Malowane proszkowo – stosowane, gdy wymagany jest określony kolor, a stal nierdzewna ma zapewniać trwałość materiału pod powłoką.
Szlif obejmuje zwykle zewnętrzną powierzchnię profilu. Elementy szlifowane i polerowane powinny być dostarczane w folii ochronnej.
Przy zamawianiu profili przeznaczonych do połączenia w jednej konstrukcji trzeba zachować jednakową granulację szlifu oraz kierunek rysy. Różnice między sąsiadującymi elementami będą widoczne po montażu.
Jak policzyć masę profilu?
Ceny kształtowników nierdzewnych podaje się zwykle za metr lub kilogram. Dlatego przy szacowaniu kosztów konstrukcji przydaje się obliczenie masy profilu.
Dla przekroju o bokach a i b oraz grubości ścianki t, wyrażonych w milimetrach, przybliżona masa wynosi:
m ≈ (2 · (a + b) − 4 · t) · t · 7,9 / 1000 kg/m
Rzeczywista masa jest nieco mniejsza ze względu na zaokrąglenie naroży.
| Profil | Orientacyjna masa |
|---|---|
| 20 × 20 × 1,5 mm | ok. 0,8 kg/m |
| 40 × 40 × 2 mm | ok. 2,3 kg/m |
| 60 × 40 × 2 mm | ok. 3,0 kg/m |
| 80 × 80 × 3 mm | ok. 7,1 kg/m |
| 100 × 100 × 3 mm | ok. 9,0 kg/m |
Wartości obliczono dla promienia zewnętrznego naroża równego dwóm grubościom ścianki i gęstości stali wynoszącej 7,9 kg/dm³. Dokładne masy poszczególnych profili należy sprawdzić w katalogu producenta.
Gdzie stosuje się kształtowniki nierdzewne w budownictwie?
W budownictwie profile nierdzewne wykorzystuje się przede wszystkim w konstrukcjach widocznych i trudno dostępnych, gdzie zastosowanie zwykłej stali konstrukcyjnej wymagałoby regularnej konserwacji powłok ochronnych.
Typowe zastosowania obejmują:
- balustrady i pochwyty na balkonach, tarasach, schodach oraz antresolach, ze słupkami wykonywanymi z profili 40 × 40 mm lub 40 × 20 mm,
- zadaszenia, wiaty i daszki nad wejściami, często łączone ze szkłem,
- podkonstrukcje fasad i elementy mocujące okładziny,
- kładki, pomosty i schody zewnętrzne w strefach nadmorskich oraz przy zbiornikach wodnych,
- konstrukcje w obiektach o agresywnej atmosferze, takich jak oczyszczalnie, myjnie i garaże, do których zimą nanoszona jest sól z samochodów.
Balustrady z profili nierdzewnych
Balustrada jest elementem bezpieczeństwa, dlatego jej wymiary muszą odpowiadać wymaganiom przepisów i projektu konstrukcyjnego.
Warunki techniczne dla budynków wymagają między innymi, aby w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych wysokość balustrady wynosiła co najmniej 1,1 m. Tam, gdzie mogą przebywać dzieci, prześwity wypełnienia nie mogą przekraczać 0,12 m, a konstrukcja nie może ułatwiać wspinania się.
Przekrój i rozstaw słupków należy dobrać na podstawie obliczeń uwzględniających obciążenie poziome według PN-EN 1991-1-1, zależne od kategorii użytkowania.
Na trwałość balustrady wpływają również szczegóły wykonawcze: mocowanie śrubami ze stali A4, odprowadzenie wody z profili, zaślepienie ich końców oraz odizolowanie stali nierdzewnej od elementów ocynkowanych lub wykonanych ze zwykłej stali konstrukcyjnej.
Konstrukcje nad basenami
Hale basenowe należą do najbardziej wymagających środowisk dla stali nierdzewnej. Chloraminy pochodzące z wody kondensują na elementach znajdujących się nad jej lustrem, szczególnie w miejscach, które nie są regularnie czyszczone.
Powstaje tam stężony, kwaśny roztwór chlorków mogący prowadzić do pękania korozyjnego naprężeniowego nawet w temperaturze pokojowej.
Zagrożenie to doprowadziło do tragicznego wypadku w szwajcarskim Uster, gdzie zawalenie się sufitu podwieszonego nad basenem spowodowało śmierć 12 osób. Przyczyną było pękanie wieszaków wykonanych ze stali 304 bez dodatku molibdenu.
Z tego powodu w elementach nośnych nad basenami, które nie są regularnie myte, stosuje się gatunki klasy CRC V, np. 1.4529, 1.4547 lub 1.4565.
Stale 304 i 316 mogą natomiast sprawdzać się w drabinkach, poręczach i elementach regularnie czyszczonych, które nie odpowiadają za bezpieczeństwo konstrukcji.
Jak wykorzystuje się profile nierdzewne w przemyśle?
Kształtowniki nierdzewne są stosowane w przemyśle przede wszystkim do produkcji ram maszyn, przenośników, stołów roboczych, podestów obsługowych, wsporników instalacji i osłon.
Wykorzystuje się je w miejscach, gdzie konstrukcje są regularnie myte, narażone na wilgoć lub kontakt z chemikaliami. Stal nierdzewna ogranicza także ryzyko zanieczyszczania produktu przez łuszczącą się powłokę malarską.
| Branża | Typowe elementy | Najczęstszy gatunek |
|---|---|---|
| Spożywcza i mleczarska | ramy maszyn, przenośniki, stoły, podesty | 1.4301 w strefach suchych, 1.4404 przy myciu chemią i solankach |
| Farmaceutyczna, kosmetyczna | ramy urządzeń, wyposażenie pomieszczeń czystych | 1.4404 |
| Chemiczna, oczyszczalnie ścieków | konstrukcje wsporcze rurociągów, pomosty, barierki | 1.4404, lean duplex, duplex |
| Morska, portowa, przybrzeżna | konstrukcje na nabrzeżach i jednostkach | 1.4462 i stale wyższych klas |
Higieniczna konstrukcja ram maszyn
W przemyśle spożywczym rama maszyny musi umożliwiać dokładne mycie i kontrolę czystości. Zasady projektowania higienicznego opisują między innymi normy PN-EN 1672-2 i PN-EN ISO 14159 oraz wytyczne EHEDG.
Najważniejsze wymagania konstrukcyjne:
- Szczelnie zamknięte profile – końce zamyka się zaspawanymi zaślepkami, a spoiny wykonuje jako ciągłe. Woda przedostająca się do wnętrza profilu przez nieszczelną spoinę lub otwór montażowy może stworzyć środowisko sprzyjające rozwojowi bakterii.
- Brak otworów przelotowych i śrub w strefie produktu – mocowania umieszcza się poza tą strefą albo stosuje elementy o konstrukcji higienicznej.
- Spływ wody – poziome, płaskie powierzchnie zatrzymują wodę i pozostałości produktu. Dlatego profile ustawia się pod kątem albo zastępuje rurami okrągłymi.
- Dostęp do mycia – odstęp między ramą a podłogą i ścianami powinien umożliwiać dokładne czyszczenie oraz kontrolę wzrokową.
Przy myciu preparatami chlorowymi i w obecności solanek gatunek 1.4301 może mieć niewystarczającą odporność korozyjną.
Pierwsze wżery zwykle pojawiają się w szczelinach przy śrubach, pod uszczelkami i w pobliżu spoin, a nie na otwartych powierzchniach. Dlatego w mokrych strefach zakłady spożywcze coraz częściej wykorzystują stal 1.4404 i dokładnie spłukują stosowane środki myjące.
Na co uważać przy projektowaniu i obróbce profili nierdzewnych?
Stal nierdzewna ma inne właściwości niż zwykła stal konstrukcyjna S235 czy S355. Różnice trzeba uwzględnić podczas obliczeń, projektowania połączeń i przygotowywania technologii warsztatowej.
| Właściwość | Stal austenityczna, np. 1.4301 | Stal węglowa |
|---|---|---|
| Moduł sprężystości | ok. 200 GPa | ok. 210 GPa |
| Rozszerzalność cieplna | ok. 16 · 10⁻⁶ /K | ok. 12 · 10⁻⁶ /K |
| Przewodność cieplna | ok. 15 W/(m·K) | ok. 50 W/(m·K) |
| Wydłużenie przy zerwaniu | ok. 35–45% | ok. 25% |
| Granica plastyczności | brak wyraźnej, stosuje się umowną Rp0,2 | wyraźna |
Podczas projektowania i wykonywania konstrukcji należy uwzględnić następujące właściwości:
- Większe ugięcia – przy identycznym przekroju są nieco większe niż w przypadku stali węglowej. Przy wyższych naprężeniach dodatkowo wpływa na nie nieliniowa charakterystyka materiału. Obliczenia wykonuje się według PN-EN 1993-1-4.
- Większa rozszerzalność cieplna – wydłużenia termiczne są o około 1/3 większe niż w przypadku stali węglowej. Balustrada o długości 10 m przy zmianie temperatury o 50 K wydłuża się o około 8 mm, a analogiczna konstrukcja ze stali węglowej o około 6 mm. Długie ciągi wymagają dylatacji.
- Kumulowanie ciepła podczas spawania – ciepło koncentruje się w miejscu spoiny, zwiększając odkształcenia elementów. Pomocne są krótkie odcinki spawania, sczepianie i odpowiednie przyrządy mocujące.
Spawanie, cięcie i wykończenie
- Spawanie metodą TIG lub MIG z wykorzystaniem drutu dobranego do gatunku stali, np. 308L dla 1.4301 i 316L dla 1.4404.
- Usuwanie barw nalotowych za pomocą pasty trawiącej lub metod elektrochemicznych, a następnie pasywacja. Barwy nalotowe wewnątrz profili zamkniętych są trudne do usunięcia, dlatego w środowisku agresywnym stosuje się formowanie gazem albo szczelne zamknięcie wnętrza.
- Stosowanie oddzielnych narzędzi do stali nierdzewnej, w tym tarcz, szczotek, imadeł i stołów. Zanieczyszczenie powierzchni drobinami stali czarnej powoduje pojawienie się rdzawych kropek już po kilku dniach.
- Cięcie piłą taśmową z chłodzeniem albo laserem do rur i profili. Cięcie laserowe pozwala uzyskać czyste krawędzie i otwory bez konieczności dodatkowej obróbki.
Połączenia i kontakt z innymi metalami
- Korozja galwaniczna – stal nierdzewna w wilgotnym kontakcie z aluminium lub stalą ocynkowaną może przyspieszać korozję mniej szlachetnego metalu. Stosuje się wówczas podkładki i tuleje izolujące.
- Śruby nierdzewne – dobiera się je według PN-EN ISO 3506. Gatunek A2 jest odpowiedni do typowych warunków, a A4 do środowiska zawierającego chlorki. Gwinty nierdzewne mają skłonność do zacierania, dlatego podczas montażu dobrze jest używać pasty przeciwzatarciowej i unikać zbyt szybkiego dokręcania.
- Konstrukcje nośne – wykonuje się je według PN-EN 1090-2, w klasie wykonania określonej w projekcie. Elementy konstrukcyjne wprowadzane do obrotu wymagają oznakowania CE zgodnie z PN-EN 1090-1.
Ile kosztują kształtowniki nierdzewne i jakich błędów unikać?
Ceny profili nierdzewnych podaje się zwykle za metr bieżący lub kilogram. Na ich wysokość wpływają przede wszystkim:
- Gatunek stali – 1.4404 jest droższy od 1.4301 ze względu na zawartość molibdenu. Ferrytyczny 1.4016 kosztuje mniej, ponieważ nie zawiera niklu. Ceny zmieniają się co miesiąc wraz z dopłatą stopową.
- Wykończenie – szlif K320 i polerowanie są droższe niż dostawa profilu surowego.
- Wymiar i dostępność – standardowe profile magazynowe kosztują mniej niż elementy zamawiane bezpośrednio do produkcji.
- Dodatkowe usługi – cięcie na wymiar, cięcie laserowe, gięcie i wykonywanie otworów.
Masę konstrukcji można oszacować na podstawie tabeli mas. Przykładowo rama o łącznej długości profili wynoszącej 6 m, wykonana z przekroju 60 × 40 × 2 mm, waży około 18 kg.
Przy porównywaniu kosztów z konstrukcją ze stali malowanej trzeba uwzględnić wydatki na wykonanie powłok ochronnych i ich późniejsze odnawianie. Stal nierdzewna zwykle okazuje się korzystniejsza w miejscach, gdzie tradycyjne zabezpieczenie antykorozyjne wymagałoby renowacji co kilka lat.
Najczęstsze błędy przy stosowaniu kształtowników nierdzewnych
- Stosowanie gatunku 1.4301 nad morzem, szczególnie w elementach osłoniętych od deszczu, na których gromadzi się sól.
- Wykorzystywanie stali 304 w elementach nośnych nad basenem, gdzie występuje zagrożenie pękaniem korozyjnym naprężeniowym.
- Pozostawianie otwartych lub nieszczelnie zaspawanych końców profili w maszynach spożywczych i konstrukcjach zewnętrznych. Woda wewnątrz profilu sprzyja rozwojowi bakterii, a zimą może powodować rozsadzenie elementu przez lód.
- Łączenie stali nierdzewnej z aluminium lub stalą ocynkowaną bez izolacji w wilgotnym środowisku.
- Używanie narzędzi wcześniej stosowanych do obróbki stali czarnej, co prowadzi do pojawienia się rdzy nalotowej.
- Pozostawianie barw nalotowych przy spoinach balustrad i ram.
- Stosowanie obok siebie szlifów K240 i K320 w jednej balustradzie lub niezachowanie jednolitego kierunku rysy.
- Projektowanie konstrukcji tak samo jak ze stali węglowej, bez uwzględnienia mniejszego modułu sprężystości, większej rozszerzalności cieplnej i wymagań PN-EN 1993-1-4.
- Brak świadectwa 3.1 zawierającego gatunek stali i numer wytopu, przez co nie można potwierdzić, że zamontowano stal 316L, a nie 304.
Odpowiednio dobrane kształtowniki nierdzewne mogą służyć przez dziesiątki lat bez malowania i odnawiania powłok ochronnych. Dotyczy to konstrukcji takich jak balustrady w środowisku nadmorskim i ramy maszyn codziennie myte środkami chemicznymi. O ich trwałości decydują przede wszystkim właściwy gatunek stali, przekrój dostosowany do obciążeń oraz detale konstrukcyjne i obróbka ograniczające zatrzymywanie wody, zabrudzeń i powstawanie korozji.





